Tời mặt đất rung chân đế khi khởi động: kiểm tra gì trước?
Tời mặt đất bị rung chân đế khi khởi động là hiện tượng thường gặp khi thiết bị lắp đặt không chắc chắn, cáp kéo lệch hướng hoặc hệ thống truyền động xuất hiện bất thường. Đặc biệt với các dòng tời điện 220V và tời điện 380V sử dụng tại công trường, lực tác động khi bắt đầu kéo tải có thể làm tình trạng rung trở nên rõ rệt. Vậy nguyên nhân nằm ở chân đế, motor hay cách vận hành? Dưới đây là những vị trí cần ưu tiên kiểm tra trước khi tiếp tục sử dụng.
1. Kiểm tra bulong cố định và kết cấu chân đế
Đây là vị trí đầu tiên cần kiểm tra khi tời mặt đất xuất hiện hiện tượng rung lắc lúc khởi động.
Khi motor bắt đầu quay, mô-men truyền qua hộp giảm tốc đến tang cuốn, đồng thời tạo phản lực lên khung máy và chân đế. Nếu hệ thống cố định không đủ chắc chắn, toàn bộ thân tời có thể bị rung hoặc dịch chuyển.
Dấu hiệu nhận biết:
- Chân đế rung mạnh khi bắt đầu kéo tải.
- Bulong cố định bị lỏng hoặc thiếu vòng đệm phù hợp.
- Khung đỡ xuất hiện vết nứt, cong vênh.
- Máy có xu hướng dịch chuyển trên nền khi khởi động.
Cách xử lý: Ngừng vận hành, hạ tải an toàn và kiểm tra bulong, bản mã, mối hàn cùng khả năng chịu lực của kết cấu lắp đặt.
Không chỉ siết lại bulong rồi tiếp tục sử dụng nếu nền hoặc kết cấu neo giữ đã bị hư hỏng.
2. Kiểm tra độ phẳng và độ cứng của nền lắp đặt
Không ít trường hợp chân đế đã siết chặt nhưng tời vẫn rung do bề mặt lắp đặt không bằng phẳng.
Khi một góc chân đế không tiếp xúc tốt với nền, lực kéo có thể khiến khung máy bị vặn hoặc nhấc nhẹ tại vị trí đó.
Cần kiểm tra:
- Bề mặt lắp đặt có bị lún, nứt hoặc nghiêng.
- Các chân máy có tiếp xúc đều với mặt đỡ.
- Khung thép có bị võng khi chịu lực.
- Bản mã có bị biến dạng tại vị trí bắt bulong.
Cách xử lý: Căn chỉnh mặt lắp đặt, sử dụng tấm căn phù hợp theo hướng dẫn kỹ thuật và kiểm tra lại hệ thống neo giữ. Không kê tạm bằng gạch, gỗ vụn hoặc vật liệu dễ biến dạng.
Nền và kết cấu cố định phải đủ khả năng chịu cả tải làm việc lẫn lực phát sinh khi khởi động.
3. Kiểm tra hướng kéo cáp và tình trạng cuốn cáp trên tang
Một nguyên nhân dễ bị bỏ qua là cáp thép kéo lệch so với hướng thiết kế.
Khi cáp kéo xiên, lực tác động lên tang cuốn và khung máy không còn phân bố như dự kiến. Nếu cáp còn bị chồng lớp hoặc mắc vào thành tang, tải có thể thay đổi đột ngột, khiến chân đế rung mạnh.
Dấu hiệu nhận biết:
- Cáp dồn về một phía tang.
- Các lớp cáp chồng chéo, không đều.
- Tời rung rõ hơn khi bắt đầu căng cáp.
- Cáp cọ vào thành tang hoặc bộ phận dẫn hướng.
Cách xử lý: Kiểm tra vị trí puly đổi hướng, góc dẫn cáp và cách cuốn cáp. Điều chỉnh theo giới hạn của nhà sản xuất; không áp dụng một góc dẫn cáp cố định cho mọi model.
4. Kiểm tra motor, phanh và hộp giảm tốc
Nếu chân đế, nền lắp đặt và đường cáp đều đạt yêu cầu nhưng tời vẫn rung, cần kiểm tra hệ thống truyền động.Với tời điện, lực khởi động bất thường có thể liên quan đến phanh nhả chậm, ổ trục mòn hoặc bánh răng gặp sự cố.
Một số dấu hiệu cần chú ý:
- Motor rung và phát tiếng ù khi bắt đầu quay.
- Phanh nhả không dứt khoát.
- Hộp giảm tốc có tiếng gõ hoặc rung theo chu kỳ.
- Khớp nối, trục hoặc chi tiết cố định motor bị lỏng.
Cách xử lý: Kiểm tra cơ cấu phanh, ổ trục, bánh răng và các vị trí liên kết. Không tự ý điều chỉnh phanh hoặc tiếp tục vận hành khi xuất hiện tiếng va đập bất thường.
5. Kiểm tra nguồn điện và tải trọng khi khởi động
Nguồn điện không ổn định cũng có thể khiến motor khởi động khó khăn, tạo rung động truyền xuống chân đế. Với tời điện 220V, cần chú ý dây cấp điện quá dài, tiết diện nhỏ hoặc điện áp sụt khi motor bắt đầu kéo tải. Đối với tời điện 380V, cần kiểm tra điện áp ba pha, tình trạng mất pha, lệch pha và các đầu nối điện.
Ngoài ra, cần xác định tải thực tế có phù hợp với tải trọng định mức và điều kiện làm việc của thiết bị hay không.
Cách xử lý:
- Đo điện áp tại đầu vào motor khi khởi động.
- Kiểm tra dây nguồn, contactor và thiết bị bảo vệ.
- Đánh giá tải trọng và tình trạng kẹt tải.
- Tránh khởi động đột ngột khi cáp còn chùng hoặc tải bị mắc.
Việc kiểm tra điện phải do người có chuyên môn thực hiện, không tự ý nối tắt thiết bị bảo vệ.
Tời mặt đất rung chân đế khi khởi động cần được kiểm tra từ hệ thống cố định, nền lắp đặt và hướng kéo cáp trước khi đánh giá motor, hộp giảm tốc hoặc nguồn điện. Không nên tiếp tục nâng tải khi chân đế có dấu hiệu dịch chuyển, bulong lỏng hoặc kết cấu bị biến dạng. Xác định đúng nguyên nhân và xử lý trước khi vận hành trở lại sẽ giúp hạn chế hư hỏng thiết bị, bảo đảm độ ổn định và an toàn tại công trường.
